dapHne
16-09-05, 11:24
İlk Amerika haritasını çizen ve ünü dünyayı saran büyük denizci. Dayısı Kemal Reis'in yanında yetişti. Bir amirallik makamı olan Hint Kaptanlığı payesine ulaştı. Çıktığı seferlerde bütün Akdeniz'i ve Okyanusya'yı yakından inceledi. Bu incelemeler ona iki büyük eser kazandırdı: Akdeniz ve Amerika kıtası haritaları. Akdeniz'e ait coğrafya bilgilerini ve krokileri 1521 yılında yazdığı Bahriye (veya Kitab-ı Bahri) adlı eserinde topladı. O tarihte Akdeniz'e dair başka eser yoktu. Denizciler hep bu eserden faydalanmışlardır. Bu eseri Türk Tarihi Araştırma Kurumu bir açıklama ile basmıştır.
Çizdiği Amerika haritasına gelince. Bu dünyada ilk Amerika haritası sayılmaktadır. Çünkü Amerika kaşifi Kristof Kolomb'un Piri Reis'ten önce çizdiği harita kaybolmuştur. Dünya denizcileri, Amerika kıtasının Atlas kıyıları hakkındaki ilk bilgileri de Piri Reis'e borçludur.
Amerika haritası, Piri Reis'in çizdiği dünya haritasının kapsamı içindedir. 1513 yılında Gelibolu'da çizmiş, 1517'de de Mısır'ı fetheden Yavuz Selim I'e sunmuştur. 1927 yılında Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunan harita bu eserdir. Bu buluş bilim dünyasında büyük yankılar yapmış, harita birçok Avrupa diline de çevrilmiştir. 1935 yılında Atatürk'ün emriyle Devlet Matbaası'nda basılmıştır.
Piri Reis 1475 yılında Gelibolu'da dünyaya geldi. Dayısı (bazı kayıtlarda amcası) ünlü denizci Kemal Reis'in yanında yetişti. Onun birçok seferine katıldı. Bahriye Sancakbeyi (tümamiral) oldu. 1547'de Solak Ferhat Paşa'nın Yemen Beylerbeyi (genel valisi) olması üzerine onun yerine Hint Kaptanı oldu. Ayrıca "Süveyş Kaptanı" ve "Mısır Kaptanı" unvanları ile de adlandırılmıştır. Bu amirallik, Hint Okyanusu, Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz'deki Türk donanmasının en yüksek makamıydı. Amiralliğin merkezi de Süveyş Limanı'ydı.
O çağda Osmanlı siyaseti Portekizlileri, Hint sularından kovmak amacını güdüyordu. Hindistan'a Osmanlılar asker bile çıkarmamışlardı. Piri Reis, 1548'de Süveyş'ten bir filo ile ayrıldı. Asi Arapların eline geçen Aden limanını yeniden Osmanlı idaresine bağladıktan sonra Umman Denizi'ne çıktı. Portekizlileri Umman Denizi'nden uzaklaştırmak için Kanuni Sultan Süleyman'dan kesin buyruk alan Piri Reis'in 30 savaş gemisi vardı. Yanına, sancak beylerinden Ali Bey'in komutasında kara askeri de verilmişti.
Piri Reis'in 30 gemisinden bir kısmı Hint Okyanusu'nda müthiş bir fırtınaya yakalanarak battı. Süveyş'e döndüğü zaman Mısır Beylerbeyi Mehmet Paşa'nın iftirasına uğradı ve Kanuni'nin emriyle 1554 yılında idam edildi. Kanuni, bu acele kararıyla yurdu değerli bir varlıktan yoksun bırakmış hem de kanuniliğine gölge düşürmüştür.
Çizdiği Amerika haritasına gelince. Bu dünyada ilk Amerika haritası sayılmaktadır. Çünkü Amerika kaşifi Kristof Kolomb'un Piri Reis'ten önce çizdiği harita kaybolmuştur. Dünya denizcileri, Amerika kıtasının Atlas kıyıları hakkındaki ilk bilgileri de Piri Reis'e borçludur.
Amerika haritası, Piri Reis'in çizdiği dünya haritasının kapsamı içindedir. 1513 yılında Gelibolu'da çizmiş, 1517'de de Mısır'ı fetheden Yavuz Selim I'e sunmuştur. 1927 yılında Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunan harita bu eserdir. Bu buluş bilim dünyasında büyük yankılar yapmış, harita birçok Avrupa diline de çevrilmiştir. 1935 yılında Atatürk'ün emriyle Devlet Matbaası'nda basılmıştır.
Piri Reis 1475 yılında Gelibolu'da dünyaya geldi. Dayısı (bazı kayıtlarda amcası) ünlü denizci Kemal Reis'in yanında yetişti. Onun birçok seferine katıldı. Bahriye Sancakbeyi (tümamiral) oldu. 1547'de Solak Ferhat Paşa'nın Yemen Beylerbeyi (genel valisi) olması üzerine onun yerine Hint Kaptanı oldu. Ayrıca "Süveyş Kaptanı" ve "Mısır Kaptanı" unvanları ile de adlandırılmıştır. Bu amirallik, Hint Okyanusu, Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz'deki Türk donanmasının en yüksek makamıydı. Amiralliğin merkezi de Süveyş Limanı'ydı.
O çağda Osmanlı siyaseti Portekizlileri, Hint sularından kovmak amacını güdüyordu. Hindistan'a Osmanlılar asker bile çıkarmamışlardı. Piri Reis, 1548'de Süveyş'ten bir filo ile ayrıldı. Asi Arapların eline geçen Aden limanını yeniden Osmanlı idaresine bağladıktan sonra Umman Denizi'ne çıktı. Portekizlileri Umman Denizi'nden uzaklaştırmak için Kanuni Sultan Süleyman'dan kesin buyruk alan Piri Reis'in 30 savaş gemisi vardı. Yanına, sancak beylerinden Ali Bey'in komutasında kara askeri de verilmişti.
Piri Reis'in 30 gemisinden bir kısmı Hint Okyanusu'nda müthiş bir fırtınaya yakalanarak battı. Süveyş'e döndüğü zaman Mısır Beylerbeyi Mehmet Paşa'nın iftirasına uğradı ve Kanuni'nin emriyle 1554 yılında idam edildi. Kanuni, bu acele kararıyla yurdu değerli bir varlıktan yoksun bırakmış hem de kanuniliğine gölge düşürmüştür.