kumtel
03-10-07, 21:01
International Herald Tribune gazetesi bugün yayınladığı bir yazıda yine doların sert düşüşünü yorumluyor. İşte uzun zamandır aşağı yönlü seyir izleyen dolara ilginç bir bakış...
Derleyen Tolga KAMİLOĞLU
İki hafta önce Amerikan Merkez Bankası kısa vadeli faiz oranlarını yarım puan aşağı çektikten sonra, uzun zamandır zaten düşüşe geçmiş olan dolar, diğer döviz kurları karşısında oldukça yüksek oranlarda değer kaybetti. Faizlerin düştüğü günün sabahında, bir euro 1.38 dolardan karşılık bulmuştu. Pazartesi gün sonunda ise, bir euro’nun dolar karşısındaki değeri 1.42 dolar seviyesindeydi. Bu seviye de, bir anlamda euro’nun global piyasalardaki yükselişini zafere döndürüyor denilebilir.
Amerikalılar döviz kuru oranlarının her nedense sadece yurt dışına çıktıklarında farkına varıyorlar. Bugünün global dünyasında, zayıf ve güçsüz doların yarattığı kinaye, düşüşün kendinden daha vahim. Bu etki, ABD’de konut piyasasından kredi sektörüne kadar tüm maliyet değerlerine etki etmiştir.
Son faiz indiriminin esas nedeni bir anlamda yatırımcının hızlı para kaybını engelleyebilmekti. Finansal piyasalardaki kargaşa halini biraz da olsa stabil hale getirerek, piyasaların geri kalan kısmının en az hasarla yoluna devam etmesini sağlamayı hedefliyordu.
Düşük faiz oranları doların zayıflamasına yol açıyor, çünkü dolar merkezli yatırımlardan gelen yatırımların azalmasına neden oluyor. Daha güçsüz bir dolar, aslında içeriye giren karı da baltalıyor. Diğer bir deyişle, ithal edilen ürünlerin yüksek fiyat değerlerini de riske sokar.
Petrol değerlerinin varil başına 80 doların üstüne çıkması, petrol üreticilerinin de fiyatları varil başına daha yüksek değerlere çekmesine yol açıyor. Çünkü bu şirketler Avrupa’daki veya başka ülkelerdeki potansiyel satın alma gücünü kaybetmek istemiyor.
Daha güçsüz bir dolar, aynı zamanda faiz oranlarını yukarı itmeyi de risk altına alıyor. Çünkü eninde sonunda, global yatırımcılar düşük döviz kurunu denk hale getirebilmek için daha yüksek kar ve hasılata ihtiyaç duyuyor. Son zamanlarda uzun vadeli oranlar da yerinde sayıyor. Yani, yerçekimine karşı koymaya çalışarak aşırı düşüşü ekarte etmeye çalışıyor.
Uzun vadeli yüksek faiz oranları, zaten keyifsiz olan konut sektörünü daha da dalgalandırdı. Çünkü yeni mortgage kredilerinde faiz oranları tamamen uzun vadeli oranlara kilitlendi. Diğer taraftan, düşüşe geçen dolar, Amerika etiketli ürünlerin yurtdışındaki satış fiyatını da doğal olarak alta çekiyor. Böyle bir durumda da ihracat dengesi de bozulmuş oluyor.
Amerika doların bu olumsuz gidişatını kendi arka bahçesinde yetiştirdi diyebiliriz. Köklerini Amerika’nın dengesiz tüketim alışkanlıklarından ve ülkenin para tutma konsundaki yeteneksizliğine bağlayabiliriz. Bu durum borçlanmayı da beraberinde getiriyor. Kamuoyu ve siyasiler çok iyi bilmelidir ki, oluşan dengesiz durumun sorumlusu ABD’nin kendi içinde aranmalıdır. Çözüm de yine Washington’ın kendinde...
Derleyen Tolga KAMİLOĞLU
İki hafta önce Amerikan Merkez Bankası kısa vadeli faiz oranlarını yarım puan aşağı çektikten sonra, uzun zamandır zaten düşüşe geçmiş olan dolar, diğer döviz kurları karşısında oldukça yüksek oranlarda değer kaybetti. Faizlerin düştüğü günün sabahında, bir euro 1.38 dolardan karşılık bulmuştu. Pazartesi gün sonunda ise, bir euro’nun dolar karşısındaki değeri 1.42 dolar seviyesindeydi. Bu seviye de, bir anlamda euro’nun global piyasalardaki yükselişini zafere döndürüyor denilebilir.
Amerikalılar döviz kuru oranlarının her nedense sadece yurt dışına çıktıklarında farkına varıyorlar. Bugünün global dünyasında, zayıf ve güçsüz doların yarattığı kinaye, düşüşün kendinden daha vahim. Bu etki, ABD’de konut piyasasından kredi sektörüne kadar tüm maliyet değerlerine etki etmiştir.
Son faiz indiriminin esas nedeni bir anlamda yatırımcının hızlı para kaybını engelleyebilmekti. Finansal piyasalardaki kargaşa halini biraz da olsa stabil hale getirerek, piyasaların geri kalan kısmının en az hasarla yoluna devam etmesini sağlamayı hedefliyordu.
Düşük faiz oranları doların zayıflamasına yol açıyor, çünkü dolar merkezli yatırımlardan gelen yatırımların azalmasına neden oluyor. Daha güçsüz bir dolar, aslında içeriye giren karı da baltalıyor. Diğer bir deyişle, ithal edilen ürünlerin yüksek fiyat değerlerini de riske sokar.
Petrol değerlerinin varil başına 80 doların üstüne çıkması, petrol üreticilerinin de fiyatları varil başına daha yüksek değerlere çekmesine yol açıyor. Çünkü bu şirketler Avrupa’daki veya başka ülkelerdeki potansiyel satın alma gücünü kaybetmek istemiyor.
Daha güçsüz bir dolar, aynı zamanda faiz oranlarını yukarı itmeyi de risk altına alıyor. Çünkü eninde sonunda, global yatırımcılar düşük döviz kurunu denk hale getirebilmek için daha yüksek kar ve hasılata ihtiyaç duyuyor. Son zamanlarda uzun vadeli oranlar da yerinde sayıyor. Yani, yerçekimine karşı koymaya çalışarak aşırı düşüşü ekarte etmeye çalışıyor.
Uzun vadeli yüksek faiz oranları, zaten keyifsiz olan konut sektörünü daha da dalgalandırdı. Çünkü yeni mortgage kredilerinde faiz oranları tamamen uzun vadeli oranlara kilitlendi. Diğer taraftan, düşüşe geçen dolar, Amerika etiketli ürünlerin yurtdışındaki satış fiyatını da doğal olarak alta çekiyor. Böyle bir durumda da ihracat dengesi de bozulmuş oluyor.
Amerika doların bu olumsuz gidişatını kendi arka bahçesinde yetiştirdi diyebiliriz. Köklerini Amerika’nın dengesiz tüketim alışkanlıklarından ve ülkenin para tutma konsundaki yeteneksizliğine bağlayabiliriz. Bu durum borçlanmayı da beraberinde getiriyor. Kamuoyu ve siyasiler çok iyi bilmelidir ki, oluşan dengesiz durumun sorumlusu ABD’nin kendi içinde aranmalıdır. Çözüm de yine Washington’ın kendinde...