PDA

Tüm Versiyonu Göster : Bellekler


varyemez
25-01-05, 04:32
BELLEKLER



Bellek,bilgisayarda bir programla ilgili bütün komut ve verilerin işlem görmek üzere depo edildiği, değişik işlemler sırasında oluşan ara ve sonuç bilgilerinin saklandığı kayıt ortamlarıdır.





5.1 RAM BELLEK



Bilgisayarlarda temel hafıza birimi RAM (Random Acces Memory - Rastgele Erişimli Bellek)'dir. RAM'a okunur-yazılır bellek de denebilir. RAM'daki bilgilere erişim, disk ya da disketlerdeki bilgilere erişimden çok daha hızlıdır (ortalama 60,70ns). Ancak RAM'daki bilgiler geçici olarak saklanır. Sistemi kapadığınızda bilgiler yok olacağından RAM'daki bilgilerin sabit kayıt ortamlarına aktarılması gerekmektedir.



RAM'lar birbirinden tamamen bağımsız hücrelerden oluşur. Bu hücrelerin herbirinin kendine ait sayısal bir adresi vardır. Her hücrenin çift yönlü bir çıkışı vardır. Bu çıkış veriyoluna (data bus) veriyolu da mikroişlemciye bağlanır. Bu adresleme yöntemi ile RAM'daki herhangi bir bellek hücresine, istendiği anda diğerlerinden tamamen bağımsız olarak erişilebilir. İşte Random Acces Memory adı da buradan geliyor. RAM'da doğrudan-doğruya istenen kayıda ya da hücreye erişilebilir.



RAM'ları SRAM (SIMM-Statik Ram) ve DRAM (Dynamic Ram) olarak ikiye ayırabiliriz.



DRAM 'lar üzerlerindeki kapasitörlerin elektriksel olarak yüklü olup olmamasıyla bilgiyi temsil ederler.



SRAM'lar ise bir dizi anahtar (açılıp kapanan - kapılar) olarak düşünülebilir.

Simm RAM'lar 256KB, 1MB, 4MB, BMB, l6MB ve 32MB'lik olarak üretilmişlerdir.



Bir SIMM RAM modülü 8 adet RAM yongasından meydana gelir. Yongalar genelde 44256 adıyla bilinen DIP RAMdır. 44256'lık yongaların her biri 128KB'tır. Ancak SIMM RAM modüllerinin bir çoğunda dokuzuncu bir DipRAM Yongası vardır. Bu yonga "parity biti" (eşlik biti) olarak adlandırılır. Bu bit, belleğe saklanan bir bayt bilginin doğru saklanıp saklanmadığını kontrol etmek için kullanılan bir yongadır. Bazı SIMM modüllerinde "51000", "441000" yongası da kullanılır. 8 adet yonga olmasının nedeni ise, simm üzerinde bir yongaya bir bit gelecek şekilde yerleşir ve bu şekilde sistem bir baytlık bilgiyi istediğinde sekiz yonga birleşip 1 baytı oluşturur. 1MB'lık RAM modülleri son yıllarda "4240"'lık 3 adet RAM yongası kullanarak da üretilmekte. 3. RAM yongası yine parity bit'i yongasıdır. Aşağıda SIMM RAM Modüllerindeki yongalar gösterilmiştir.

8 adet 44256'lık Ram yongası 2 adet 4240 yongasına eşittir.

RAM'ların hızına gelince, bu da bir yonganın bir bit bilgiyi işlemciye yollama zamanına bağlı olarak ölçülmektedir. Birimi ise nano saniye (ns)'dir. Ortalama RAM hızları, 60-70ns'dir.



Bir PC'de RAM belleklerin kullanım alanlarına göre incelenmesinde, üç tür bellek tipiyle karşılaşılır.

- Geleneksel Bellek (Conventional Memory): 1 MB'a kadar olan bellektir. 1MB'lık bellek bölümünün, 384KB'lık kısmı VideoRam, AdaptörRom, EMS Window RAM ve ana kart üzerindeki BlOS için kullanılmaktadır. 640KB'lık kısmından da geleneksel bellek olarak yararlanılmaktadır.

- Uzatılmış Bellek (Extended Memory): 1MB'ın üstündeki bellektir. Uzatılmış bellek sınırı 80286'larda l6MB'a, 80386 'larda 4 GB'a kadar çıkmaktadır.



- Genişletilmiş Bellek (Expanded Memory): Genişletilmiş bellekten normal bellek gibi değil, ancak veri depolayıcısı olarak yararlanılabilmektedir. 832-896KB arasındaki pencere, video RAM üzerinde kaldığından, DOS buraya ulaşamamakta, dolayısıyla da buraya gerçek program depo edilememektedir

Bu bağlantı tekniği, bellek sayfalaması olarak, ana bellekteki 16KB'lık pencere dilimleri de fiziksel sayfa olarak tanımlanmıştır.

64KB'lık pencereden, genişletilmiş belleğin 32MB'lık alanına, genişletilmiş bellek yöneticisi (Expanded Memory Manager -EMM) tarafından ulaşım sağlanmıştır.





5.2 ROM BELLEK



ROM bellek, Read Only Memoıy, yani, Sadece Okunur Bellek anlamına gelmektedir. Bu bellek türünde bilgiler kalıcı olarak ROM yongasının içine kopyalanmıştır. Bu nedenle değiştirilmeleri olanaklı değildir. Ancak içerisinde geçici olarak değiştirilebilecek bölümler de vardır. ROM'un görevlerinden birisi, bilgisayarın hiç silinmeyen temel sistem bilgilerini içermesidir. Ya da bir çevre birimine görevini bildiren işlevlere ve yazılıma sahiptir.

ROM'lar RAM belleklere göre veri aktarma hızı ve kapasite yönünden çok düşüktürler. Bu nedenle geliştirilmiş olan Shadow RAM (gölge hafıza) tekniği yardımıyla, bilgisayar boot (açılış) sırasında RAM bellek üzerinde Shadow RAM adıyla bir alan oluşturur ve ROM'daki bilgilerin (lutin bilgiler) bir kısmı bu alana aktarılır. Daha sonra bilgisayar bu bilgilere gereksinim duyduğunda ROM bellek yerine daha hızlı olan RAM bellek birimlerinden yararlanır.



ROM'lar genel olarak dört gruba ayrılır. Bunlar;



MPROM (Masceble Programınable Read Only Menıory / Maske Programlı Rom Bellek)

PROM (Prog

Üreticisi tarafından diğer ROM belleklerde olduğu gibi programlanır. Özel bir programı maskelemek amacıyla hazırlanır. Bu tür, ucuz ve bit yoğunluğu en yüksek olan bellektir.




rammable Read Only Memory / Programlanabilir Rom Bellek)



Kullanıcı tarafından, Rom Programlayıcı adı verilen özel bir devre ile programlanabilir. Ancak bu işlem bir kere yapılabilir. Daha sonra değiştirilemez.

EPROM (Erasable Programmable Read Only Memory / Silinebilir Programlanabilir Rom Bellek):


PROM belleğe benzer. Ondan farkı silinebilmesi ve yeniden programlanabilmesidir.



Silme işlemi ultraviole ışınları ile yapılır. Işın, koruyucu gövde üzerindeki quartz ile kapatılmış küçük bir pencereden verilir.





EAROM Ve EEROM (Electirically Alterable Read Only Memory & Electrically Erasable Rom / Elektriksel Yolla Değiştirilebilir Rom Bellek):



En iyi ROM türüdür. Devrede iken elektriksel yolla değiştirilebilir veya silinebilir. Bunun EPROM'a göre en önemli üstünlüğü bir bölümünün silinebilmesidir.



Bir PC'nin en temel işlemleri yapabilmesini tanımlayan ROM bellek ise BIOS olarak adlandırılmıştır.